İslami İlimler

İslam hukuku ilmi — ibadet ve muamelelere dair pratik hükümleri şeriatın kaynaklarından çıkarma ve ayrıntılandırma.

Peygamber'in söz, fiil ve takrirlerine dair rivayetleri toplama, tasnif etme ve sıhhatini belirleme ilmi.

İslam hukukunun yüksek gayeleri ilmi — din, can, akıl, nesil ve malın korunması — hükümleri insanın yararına yönlendirmekte kullanılır.

Dil, bağlam, hadis ve selef âlimlerinin rivayetlerinden yararlanarak Kuran'ın anlamlarını açıklama ve yorumlama ilmi.

Kuran'ın toplu ilimleri — vahyi, cem'i, kıraati, neshi, nüzul sebepleri ve tefsiri.

İslam akaidi ilmi — Allah, melekler, kitaplar, peygamberler, ahiret ve kader hakkındaki iman esaslarını açıklama.

İslam miras ilmi — Kuran'da belirlenen mirasçıların sabit paylarını hesaplama; ilmin yarısı olarak nitelenmiştir.

Fıkhın küllî kaideleri — "işler niyetlere göredir" gibi, birçok hükmü özetleyen genel ilkeler.

İslami skolastik kelâm ilmi — iman esaslarını akıl yürütme ve diyalektikle savunup açıklama.

Kuran'ın mütevatir kıraat farklılıklarının ilmi; nakillerini, kurallarını ve kâri zincirlerini belgeler.

Vakit ilmi — namaz vakitlerini, kıble yönünü ve kamerî ayların başlangıcını astronomik gözlem ve hesapla belirleme.

Arapça gramer ve sözdizimi — kelimelerin cümledeki işlevlerini ve anlamı belirleyen îrabı inceleyen ilim; Kuran'ı anlamak için temeldir.

Hadis râvîlerinin biyografi ilmi — senetlerin sıhhatini değerlendirmek için râvîlerin hayatlarını, güvenilirliğini ve tarihlerini inceler.

Hz. Muhammed'in hayatının ilmi — onun yaşamı, ahlâkı, gazveleri ve risâletinin Müslümanlara örnek olarak ayrıntılı incelenmesi.

Kuran tilaveti ilmi — Kuran'ı doğru telaffuz, mahreç ve ritimle okumayı yöneten kurallar.

Kuran tefsirinin ilkeleri ve metodolojisi — sağlam tefsiri yöneten kaynaklar, kurallar ve şartlar.

İlâhî birlik ilmi — Allah'ın birliğini, isim ve sıfatlarını ve hâlis tevhidi tasdiki inceler.

İslam ahlâkı ilmi — erdem ve reziletlerin incelenmesi ve güzel ahlâkın geliştirilmesi; vahye ve tefekküre dayanır.

Arapça aruz ilmi — Halîl b. Ahmed tarafından kurulan, klasik şiirin vezin ve ritim kalıpları.

Arapça belâgat ve fesâhat — etkili ve güzel ifade ilmi; Kuran'ın taklit edilemez üslubunu kavramakta merkezîdir.

Arap edebiyatı ve güzel söz — nesir ve şiir külliyatı; daha geniş anlamda eğitimlilerin geliştirdiği zarif âdâb ve kültür.

Soybilim ilmi — kabile ve ailelerin nesep zincirlerini izleme; hadis rivayeti, miras ve Arap tarihi için önemlidir.

İslam astronomisi — gökyüzü ve gök cisimlerinin hareketlerinin incelenmesi; Müslüman bilginlerce büyük ölçüde geliştirilmiş ve dinî vakit belirlemede kullanılmıştır.

İslam felsefesi — varlık, ruh ve ahlâk üzerine akıl yürütme geleneği; Fârâbî, İbn Sînâ ve İbn Rüşd gibi düşünürlerce geliştirilmiştir.

Arap dili ilmi — kelime hazinesi, sözlükbilimi ve anlamları; vahiy metinlerini anlamakta kullanılır.

Mantık ilmi — geçerli akıl yürütmenin kuralları; kelâm ve fıkıh için bir araç olarak İslami ilimlere alınmıştır.

Arapça biçimbilim — kelime kalıplarını ve köklerin farklı vezin ve türevlere nasıl dönüştüğünü inceleyen ilim.

Hadis tahrici ilmi — bir rivayeti asıl kaynaklarında bulma, senetlerini belgeleme ve sıhhat derecesini değerlendirme.

İslami tarih ilmi — olayları, hanedanları ve önemli şahısların hayatlarını kaydetme ve tenkitle inceleme; Taberî ve İbn Haldûn gibi âlimlerce öncülük edilmiştir.

"Dinin temelleri" — iman esaslarının temel ilkelerinin ilmi; kelâm ve akaidle yakından ilişkilidir.